Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. Z biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił o szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający w dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

VIII TURNIEJ Ochotniczych Straży Pożarnych

1 września 2018 r. druhowie z gminnych jednostek OSP stanęli do rywalizacji sportowej na...

Więcej...
Młodzi karatecy uczyli się bawiąc

25 osób z organizacji Kyokushin Karate Matsushima Polska "MUSHIN" Honbu Dojo Szydłowiec,...

Więcej...
XXIX Ogólnopolski Bieg Uliczny w Sadku

24 czerwca po raz XXIX odbył się Ogólnopolski Bieg Uliczny w Sadku. Wydarzenie zgromadziło...

Więcej...
5 medali z Heros Cup 2018

Nasi zawodnicy karate wiedzą jak zdobywa się medale. 10 czerwca br. reprezentacja Kyokushin...

Więcej...

Edukacja

Z okazji Dnia Edukacji Narodowej

Gminne obchody Dnia Edukacji Narodowej odbyły się w tym roku 12 października. Uroczystości...

Więcej...
Interaktywne tablice dla szkół

Gmina Szydłowiec pozyskała wsparcie finansowe z „Rządowego Programu Rozwijania Szkolnej...

Więcej...
Laureatki konkursu plastycznego

Patrycja Głowacka z klasy IV Publicznej Szkoły Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Sadku,...

Więcej...
„Mali Odkrywcy” z wyróżnieniem

10 maja 2018 r. w piękny słoneczny dzień odbył się I Integracyjny Przegląd Piosenki Ludowej pod...

Więcej...

Kultura

XVI Szydłowieckie Dożynki w Zdziechowie

Tradycją mieszkańców gminy Szydłowiec stało się wspólne obchodzenie święta plonów. Tegoroczne...

Więcej...
Zapraszamy na uroczystości

Burmistrz Szydłowca Artur Ludew, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Zarząd Koła w...

Więcej...
Koncert Miejskiej Orkiestry Dętej

15 sierpnia na dziedzińcu zamkowym miał miejsce uroczysty koncert Miejskiej Orkiestry Dętej pod...

Więcej...
Recital Aleksandry Brzeźniak

W sobotni wieczór 28 lipca w Szydłowieckim Centrum Kultury – Zamek odbył się recital Aleksandry...

Więcej...