Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. Z biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił o szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający w dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

Ogólnopolski Turniej Piłki Siatkowej Kobiet i Mężczyzn o Puchar Burmistrza Szydłowca

Tradycyjnie na przełomie lutego i marca odbywa się w Szydłowcu cykliczne Święto Piłki Siatkowej,...

Więcej...
XIV Akademia Zimowa Karate Kyokushin Matsushima

Po raz czternasty podczas tegorocznych ferii zimowych Organizacja Kyokushin Karate Matsushima...

Więcej...
XV Mistrzostwa Sadku w tenisie stołowym

29 stycznia 2019r. odbyły się kolejne, już piętnaste Otwarte Mistrzostwa Sadku w tenisie...

Więcej...
Grali o Puchar Burmistrza

W ramach 27 Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w Szydłowcu w dniu 13 stycznia odbył...

Więcej...

Edukacja

Oficjalne otwarcie Żłobka Miejskiego nr 2

Gmina Szydłowiec sfinalizowała kolejną ważną inwestycję, która będzie służyła najmłodszym...

Więcej...
Pieniądze dla PSP nr 1

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana III Sobieskiego otrzymała...

Więcej...
Prezenty dla PSP w Sadku

Sportowe wsparcie dla Publicznej Szkoły Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Sadku. Placówka...

Więcej...
IMIENINY TĘCZOWEGO MISIA

28 listopada, w czwartkowe przedpołudnie dzieci z Przedszkola Samorządowego nr 1 w Szydłowcu...

Więcej...

Kultura

W Szydłowcu zabrzmiały hity salsy

26 października w szydłowieckim zamku odbył się koncert zespołu El Salsero z saksofonistą Luisem...

Więcej...
XVI Szydłowieckie Dożynki w Zdziechowie

Tradycją mieszkańców gminy Szydłowiec stało się wspólne obchodzenie święta plonów. Tegoroczne...

Więcej...
Zapraszamy na uroczystości

Burmistrz Szydłowca Artur Ludew, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Zarząd Koła w...

Więcej...
Koncert Miejskiej Orkiestry Dętej

15 sierpnia na dziedzińcu zamkowym miał miejsce uroczysty koncert Miejskiej Orkiestry Dętej pod...

Więcej...