Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. Z biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił o szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający w dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

5 medali z Heros Cup 2018

Nasi zawodnicy karate wiedzą jak zdobywa się medale. 10 czerwca br. reprezentacja Kyokushin...

Więcej...
Sukces naszych na Turnieju Karate

2 czerwca 2018 r. w hali sportowej przy ulicy Żytniej w Kielcach odbyła się kolejna edycja...

Więcej...
Bieg w SadkuZapraszamy na XXIX Bieg Uliczny w Sadku

24 czerwca zapraszamy wszystkich miłośników biegania na XXIX edycję Ogólnopolskiego Biegu...

Więcej...
Nasze siatkarki w mazowieckiej czołówce

Bardzo dobrze zaprezentowały się dziewczęta z PSP 2 w Szydłowcu podczas XX Mazowieckich Igrzysk...

Więcej...

Edukacja

Interaktywne tablice dla szkół

Gmina Szydłowiec pozyskała wsparcie finansowe z „Rządowego Programu Rozwijania Szkolnej...

Więcej...
Laureatki konkursu plastycznego

Patrycja Głowacka z klasy IV Publicznej Szkoły Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Sadku,...

Więcej...
„Mali Odkrywcy” z wyróżnieniem

10 maja 2018 r. w piękny słoneczny dzień odbył się I Integracyjny Przegląd Piosenki Ludowej pod...

Więcej...
Nauczyciele wystawili „Kota w butach”

Wspaniała scenografia, pomysłowe kostiumy, świetne kreacje aktorskie, a do tego wpadające w ucho...

Więcej...

Kultura

WiankiWIANKI '2018

SCK – Zamek, już tradycyjnie, zaprasza do wspólnej zabawy podczas imprezy plenerowej WIANKI'...

Więcej...
Koncert wiosenny

W końcu zjawiła się długo wyczekiwana wiosna. Z tej okazji w Szydłowieckim Centrum Kultury –...

Więcej...
Szydłowieckie ZygmuntyZapraszamy na majówkę!

Już po raz kolejny Szydłowiec będzie świętował dni miasta - w dniach 2-3 maja odbędą się...

Więcej...
Burmistrz przyznał nagrody

Burmistrz Szydłowca Artur Ludew postanowił w sposób szczególny wyróżnić dwoje młodych aktorów z...

Więcej...