Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. Z biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił o szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający w dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

Ogólnopolski Turniej w Piłce Siatkowej

VIII Ogólnopolski Turniej w Piłce Siatkowej Kobiet i Mężczyzn już za nami. W dniach 22 i 23...

Więcej...
Ogólnopolski Turniej Piłki Siatkowej Kobiet i Mężczyzn

W ścisłej współpracy z UKS OLIMP z LO Sienkiewicza Rodzinna Akademia Sportu organizuje najlepszy...

Więcej...
Strzał w dziesiątkę na Turnieju Karate

Aż 10 medali w tym 4 złote, 1 srebrny i 5 brązowych zdobyli zawodnicy Akademii Karate Szydłowiec...

Więcej...
"RANDORI CUP" z udziałem "MUSHIN" Honbu Dojo

30 listopada 2019 roku reprezentacja Kyokushin Karate Matsushima Polska "MUSHIN" Honbu Dojo...

Więcej...

Edukacja

Bezpiecznie i bez nudy

W województwie mazowieckim rozpoczęły się ferie. Przez dwa tygodnie nasi uczniowie będą...

Więcej...
IX Gminny Konkurs „Wiedzy o AIDS/HIV

W Publicznej Szkole Podstawowej im. Biskupa Jana Chrapka w Majdowie w ramach światowego Dnia...

Więcej...
„Projekt edukacyjny „Nasze miasto – Nasza Ojczyzna”

20.11.2019 uczniowie klas 2 Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jana Pawła II w Szydłowcu...

Więcej...
Przedszkolaki po pasowaniu

„Pasowanie na Przedszkolaka” to jedna z najważniejszych uroczystości  w Przedszkolu Samorządowym...

Więcej...

Kultura

"Szydłowiecka fara pod wezwaniem św. Zygmunta Króla"

Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Szydłowca wydało publikację pn.: Szydłowiecka fara pod wezwaniem...

Więcej...
Wspólnie wybierzmy gwiazdę tegorocznych Zygmuntów

Trwają bale karnawałowe, a my już przygotowujemy XVIII Szydłowieckie Zygmunty. Grafiki gwiazd...

Więcej...
IV Gminny Konkurs Kolęd i Pastorałek

11 grudnia 2019 roku w PSP im. Biskupa Jana Chrapka w Majdowie odbył się IV Gminny Konkurs Kolęd...

Więcej...
koncert w Muzeum „W krajobrazie tradycji – DŹWIĘKAMI WOKÓŁ STRYJEŃSKIEJ”

Wieczór 17 października br. w Zamku Szydłowieckich i Radziwiłłów rozbłysnął feerią muzycznych...

Więcej...

Bieżące

PDFInformacja GIS dla osób powracających z płn. Włoch

W związku z rosnącą liczbą zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2, Państwowy Powiatowy Inspektor...

Więcej...
Obchody Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych"

Burmistrz Szydłowca Artur Ludew i Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana III...

Więcej...
Trzy dni atrakcji, czyli majówka w Szydłowcu

Tegoroczne Zygmunty osiągają pełnoletność. Już po raz osiemnasty zapraszamy do wspólnego...

Więcej...
Fundusze europejskie dla mieszkańców

Konsultant Lokalnego Punktu Informacyjnego Funduszy Europejskich w Radomiu przy Mazowieckiej...

Więcej...

Inwestycje

Rozpoczęła się budowa ulicy Spacerowej

20 lipca rozpoczęły się prace na ulicy Spacerowej w Szydłowcu. Nową nawierzchnię jezdni i...

Więcej...
Trwają prace przy szydłowieckim zalewie

Trwają prace przy szydłowieckim zalewie, który docelowo będzie miejscem...

Więcej...
Ogrodzenie działki naprzeciw cmentarza

Pracownicy Referatu Gospodarki Komunalnej i Zarządu Dróg szydłowieckiego Urzędu Miejskiego...

Więcej...
WodociągiZakończenie inwestycji budowy sieci wodociągowej w miejscowości Marywil

„Wodociągi i Kanalizacja” sp. z o.o. w Szydłowcu zakończyła budowę sieci wodociągowej w...

Więcej...

Sprzedaż nieruchomości

pdfInformacja o wykazie przeznaczonej do najmu

Burmistrz Szydłowca podaje do publicznej wiadomości, że na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu...

Więcej...
Ogłoszenie II przetargu na sprzedaż działki położonej w miejscowości Sadek

BURMISTRZ SZYDŁOWCA
OGŁASZA II PRZETARG USTNY NIEOGRANICZONY

na sprzedaż działki położonej w...

Więcej...
Przetarg na sprzedaż nieruchomości położonej w Szydłowcu przeznaczonej pod usługi, obiekty produkcyjne, zieleń naturalną i tereny rolnicze

BURMISTRZ SZYDŁOWCA
OGŁASZA PRZETARG USTNY NIEOGRANICZONY

na sprzedaż nieruchomości położonej w...

Więcej...