W miejscu dzisiejszego zamku istniał już w XIII wieku rycerski gród obronny, broniący przeprawy przez rozlewiska rzeki Korzeniówki na szlaku Końskie – Wierzbica – Iłża. Zbudowano go na sztucznej wyspie, umocnionej drewniano-ziemnymi konstrukcjami. Drewniane ściany grodu zastąpiono prawdopodobnie jeszcze w XIII lub XIV w. murami z kamienia ułożonymi na pionowo wbitych palach, których resztki znaleziono pod dziedzińcem. Fundatorem zbudowania niewielkiego murowanego dworu był najprawdopodobniej Jakub Szydłowiecki.

W latach 1470 – 1480 Stanisław Szydłowiecki, kasztelan radomski i żarnowski, wybudował murowany zamek złożony z dworu mieszkalnego, wieży bramnej i muru obronnego. Dojazd do zamku zapewniał most zwodzony. Czterokondygnacyjną część mieszkalną zbudowano z kamienia, na piętra i do wieży wiodły z dziedzińca zewnętrzne drewniane schody. Budynek został otynkowany, a naroża ozdobiono szaroniebieskimi boniami.

Po śmierci Stanisława Szydłowieckiego, w latach 1514 – 1517 dalszą rozbudowę zamku podjął jeden z jego synów, Mikołaj. Wybudował dwupiętrowe skrzydło wschodnie i dostosował do niego istniejący już budynek starego dworu. Od południa powstał mur kurtynowy, łączący skrzydło wschodnie z wieżą bramną, wybrukowano dziedziniec. W reprezentacyjnej części wschodniego skrzydła urządzono loggię widokową. W ciągu około dziesięciu lat powstała wspaniała, renesansowa rezydencja magnacka. Wokół zamkowej fosy założono ogród i zwierzyniec.

Zamkowe wnętrza zdobiły bogate polichromie, których autorami byli Stanisław Samostrzelnik i malarz Piotr, którego na prośbę Krzysztofa Szydłowieckiego, przysłał z Królewca przyjaciel Krzysztofa, Albrecht Hohenzollern.

Dzisiejszą postać zamku zawdzięczamy Radziwiłłom, którzy zostali właścicielami Szydłowca w roku 1548. Radziwiłłowie bardzo dbali o swoje szydłowieckie dobra. Były one oczkiem w głowie Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotki“, który dokonał gruntownej modernizacji zamku. Zmienił komunikację, dobudowując od strony dziedzińca zewnętrzną klatkę schodową, rozbudował loggię wschodniego skrzydła, dobudował narożne bastiony z balkonami widokowymi. Prace kontynuował po jego śmierci syn, Albrycht Władysław, wymieniony w inskrypcji umieszczonej w pięknym portalu z radziwiłłowskimi herbami, umieszczonym w 1629 roku nad wewnętrznym, parterowym wejściem do wschodniego skrzydła.

Zamek upiększali tekże następni właściciele. Mikołaj Radziwiłł i jego żona Maria z Gawdzickich, mieszkający w zamku od 1788 roku, urządzili na nowo komnaty wschodniego skrzydła. Wnętrza otrzymały dekoracje malarskie, wybudowano kominki, piece, położono ozdobne posadzki. Anna Sapieżyna, która w 1802 roku, po śmierci ostatniego spadkobiercy, Macieja Radziwiłła, kupiła zamek na licytacji od rządu austriackiego, urządzała pokoje zamkowe w modnym wówczas stylu empire. Ich śladem jest piękny wystrój jedynej zachowanej z tych czasów komnaty II piętra, tzw. „saloniku sapieżyńskiego“. Niestety – w 1802 roku Anna Sapieżyna, namawiana przez ministra skarbu księcia Druckiego-Lubeckiego, odsprzedała szydłowieckie dobra skarbowi Królestwa Polskiego.

Po powstaniu listopadowym po którym Królestwo Polskie nie tylko straciło własną autonomię lecz formalnie przestało istnieć, a jego obszar stał się częścią Rosji – tzw. Krajem Przywiślańskim, zamek nadal wchodził w skład dóbr rządowych. Tak zaczął sie jego powolny upadek. Począwszy od lat 30-tych XIX wieku zamek powoli niszczał. Był użytkowany jako siedziba dzierżawcy dóbr rządowych i skład zbożowy, po powstaniu styczniowym przeszedł pod zarząd Moryca Engemana, który urządził w nim skład piwa. Na szczęście jeszcze w 1847 roku wyposażenie kaplicy zamkowej przeniesiono do kościoła św.Zygmunta.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, szydłowiecki zamek został uznany za zabytek. Niszczejące pomieszczenia zaczęto częściowo remontować, choć dotyczyło tpo tylko zachodniego skrzydła. Opiekę nad obiektem sprawowało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół“ , następnie „Związek Strzelecki“. Górne sale II piętra skrzydła zachodniego wykorzystywano na przedstawienia teatralne i zabawy obywatelskie, dolne na magazyny. Dzięki funduszom rządowym zamek udało się uratować przed dewastacją i ruiną remontując pokrycie dachu, usuwając gruz wypełniającu skrzydło wschodnie i naprawiając otwory okienne i ściany.

W czasie wojny zamek zamieszkiwali uchodźcy wysiedleni przez Niemców z terenów Polski zajętych przez III Rzeszę a także Żydzi, gdyż Szydłowiec okupanci zamienili w otwarte getto.

Po wojnie przeprowadzono gruntowne prace remontowe całego obiektu, zakończone w 1963 roku. Poddano konserwacji zabytkową kamieniarkę portali i okien, częściowo zrekonstruowano i zakonserwowano polichromie zewnętrzne i wewnętrzne. W zamku otwarto dom kultury z kinem studyjnym i biblioteką publiczną. Od roku 1965 mieściła się w w zamku Międzywojewódzka Pracownia Konserwacji Zabytków, a w 1975 otwarto unikalne w skali europejskiej Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych.

(kp)

Sport

II Memoriał im. Marcina Pawlaka

3 października 2020r. w hali sportowej przy PSP nr 2 im. Jana Pawła II w Szydłowcu odbędzie...

Więcej...
Rodzinnie w siatkówkę

29 sierpnia 2020 r. nad szydłowieckim zalewem odbył się II Turniej Rodzinny w Siatkówce...

Więcej...
Ogólnopolski Turniej w Piłce Siatkowej

VIII Ogólnopolski Turniej w Piłce Siatkowej Kobiet i Mężczyzn już za nami. W dniach 22 i 23...

Więcej...
Ogólnopolski Turniej Piłki Siatkowej Kobiet i Mężczyzn

W ścisłej współpracy z UKS OLIMP z LO Sienkiewicza Rodzinna Akademia Sportu organizuje najlepszy...

Więcej...

Edukacja

Rozpoczęcie inne niż wszystkie

Przed nami nowy rok szkolny, inny niż każdy poprzedni. Ze względu na panującą pandemię...

Więcej...
Szkoły i przedszkola zamknięte do 10 kwietnia

W Dzienniku Ustaw ukazało się rozporządzenie MEN w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania...

Więcej...
Bezpiecznie i bez nudy

W województwie mazowieckim rozpoczęły się ferie. Przez dwa tygodnie nasi uczniowie będą...

Więcej...
IX Gminny Konkurs „Wiedzy o AIDS/HIV

W Publicznej Szkole Podstawowej im. Biskupa Jana Chrapka w Majdowie w ramach światowego Dnia...

Więcej...

Kultura

O laur „Złotego Gargulca”

Szydłowieckie Centrum Kultury – Zamek serdecznie zaprasza do wzięcia udziału w 25. edycji...

Więcej...
Projekt „Wianki 2020”

Koncertem kapeli ludowej „Tęgie Chłopy” oraz projekcją widowiska plenerowego „Duchy Nocy...

Więcej...
Kiermasz Wielkanocny XVIII Szydłowiecki Kiermasz Wielkanocny - informacja dla wystawców

Palmy, pisanki, artystyczne rękodzieło, świąteczne przysmaki  – to wszystko będzie można kupić...

Więcej...
"Szydłowiecka fara pod wezwaniem św. Zygmunta Króla"

Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Szydłowca wydało publikację pn.: Szydłowiecka fara pod wezwaniem...

Więcej...

Bieżące

Pamiętamy (?)

23 września przypada 78 rocznica wymordowania przez niemieckich okupantów ponad 7 000 Szydłowian...

Więcej...
Zakręcona niedziela

Niedziela 20 września stała w Szydłowcu pod znakiem "koła" za sprawą finałowego spotkania...

Więcej...
Warsztaty zielarskie

Na dziedzińcu zamkowym odbyły się warsztaty zielarskie z Gosią Ruszkowską – współzałożycielką...

Więcej...
Smacznie, szybko, kolorowo

Przez cały weekend 4-6 września mieszkańcy Szydłowca oraz turyści odwiedzający nasze miasto...

Więcej...

Inwestycje

Rozpoczęła się budowa ulicy Spacerowej

20 lipca rozpoczęły się prace na ulicy Spacerowej w Szydłowcu. Nową nawierzchnię jezdni i...

Więcej...
Trwają prace przy szydłowieckim zalewie

Trwają prace przy szydłowieckim zalewie, który docelowo będzie miejscem...

Więcej...
Ogrodzenie działki naprzeciw cmentarza

Pracownicy Referatu Gospodarki Komunalnej i Zarządu Dróg szydłowieckiego Urzędu Miejskiego...

Więcej...
WodociągiZakończenie inwestycji budowy sieci wodociągowej w miejscowości Marywil

„Wodociągi i Kanalizacja” sp. z o.o. w Szydłowcu zakończyła budowę sieci wodociągowej w...

Więcej...

Sprzedaż nieruchomości

Ogłoszenie przetargu na sprzedaż nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w Szydłowcu

BURMISTRZ SZYDŁOWCA
OGŁASZA PRZETARG USTNY NIEOGRANICZONY

na sprzedaż nieruchomości gruntowej...

Więcej...
Ogłoszenie przetargu na sprzedaż nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w Szydłowcu

BURMISTRZ SZYDŁOWCA
OGŁASZA PRZETARG USTNY NIEOGRANICZONY

na sprzedaż nieruchomości gruntowej...

Więcej...
IV przetarg na sprzedaż nieruchomości położonej w Szydłowcu

BURMISTRZ SZYDŁOWCA
OGŁASZA IV PRZETARG USTNY NIEOGRANICZONY

na sprzedaż nieruchomości położonej...

Więcej...